นายแพทย์กระแส ชนะวงศ์

ศ.ดร.นพ.กระแส ชนะวงศ์ เกิดวันที่วันที่ 1 มีนาคม 2478 จบการศึกษาแพทยศาสตรบัณฑิตจากคณะแพทย์ศิริราชพยาบาล สำเร็จปริญญาโทด้านการสาธรณสุข จากมหาวิทยาลัยลอนดอน และสำเร็จปริญญาเอก ด้านการสาธรณสุข จากมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย นิวยอร์ค มหาวิทยาลัยที่ท่านอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะเพิ่งไปแสดงสุนทรพจน์มาหมาดๆ

ที่น่าแปลกใจก็คือ คุณหมอกระแสเริ่มทำงานครั้งแรกในชีวิตด้วยการเป็นพนักงานเทศบาลตำบลเมืองพล จังหวัด ขอนแก่นซึ่งเป็นบ้านเกิดอยู่ถึง 12 ปี ที่สำคัญยังได้รางวัลพนักงานเทศบาลดีเด่นประจำปี จากสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย เมื่อปี พ.ศ. 2507 อีกด้วย จากนั้นเป็นผู้อำนวยการศูนย์อนามัยแม่และเด็กที่เมืองพล 3 ปี ก่อน ผันตัวเองไปเป็นข้าราชการมหาวิทยาลัยที่ มหาวิทยาลัยมหิดล 8 ปี และที่ มหาวิทยาลัยขอนแก่นอีก 2 ปี มีตำแหน่งทางวิชาการเป็นอาจารย์ ระดับผู้ช่วยศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์ และที่สุดได้รับโปรดเกล้าเป็นศาสตราจารย์

ชีวิตของคุณหมอกระแสเป็นแรงบันดาลใจของคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ เพราะ เกิดในครอบครัวชาวนาที่ยากจน ในวัยเด็กต้องดิ้นรนทำงานเพื่อส่งตัวเองเรียนหนังสือมาตั้งแต่อายุ 13 ปี แต่ในที่สุดก็สามารถจบการศึกษาจากคณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลได้ แต่ แทนที่จะประกอบอาชีพในเมืองหลวงอย่างสุขสบาย นายแพทย์กระแส กลับอุทิศตัวโดยใช้วิชาชีพเพื่อดูแลรักษาประชาชนที่ยากจนในชนบทห่างไกล โดยหลังจากจบการศึกษา นายแพทย์กระแสก็ได้กลับไปบ้านเกิดเพื่อตั้งสถานพยาบาลแห่งแรกในอำเภอพล ซึ่งแต่เดิมไม่มีหมอหรือสถานพยาบาลใดๆ มาก่อน นายแพทย์กระแสเป็นผู้เริ่มต้นบุกเบิกการรักษาพยาบาลประชาชนที่ยากจนในอำเภอ พล โดยบุกเบิกทำทุกอย่างแม้แต่การซ่อมและทาสีตัวอาคารด้วยตนเอง ตลอดจนได้ชักชวนให้ ข้าราชการ ชาวบ้าน และพ่อค้าในท้องถิ่น ช่วยกันสนับสนุนการตั้งสถานพยาบาลแห่งนี้ ผลงานจากการอุทิศตัวของนายแพทย์กระแสได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวาง

เคยเป็นประธานคณะที่ปรึกษาองค์การประชากรของสหประชาชาติในประเทศบังคลาเทศ 1 ปี เป็นที่ปรึกษาองค์การอนามัยโลกระยะสั้นๆ ในหลายประเทศ เช่น เนปาล อินเดีย บังคลาเทศ พม่า และอินโดนีเซีย ฯลฯ เป็นต้น เป็น ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาการสาธารณสุขอาเซียน มหาวิทยาลัยมหิดล ณ ศาลายา และผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยขอนแก่น ปัจจุบันเป็นนายกสภามหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ เป็นประธานกรรมการมูลนิธิรักษ์ไทย (CARE International) เป็นประธานมูลนิธิศูนย์เตรียมความพร้อมป้องกันสาธารณภัยแห่งเอเชีย (Asian Disaster Preparedness Centre / ADPC )

สำหรับประสบการณ์ทางการเมืองนั้น เคยเป็น สส. ขอนแก่น 2 สมัย และเป็น สส.กทม. อีก 2 สมัยก่อน จะลงสมัคร สส.ที่ขอนแก่นและ สส. กทม. เคยได้รับเลือกจาก สมัชชาแห่งชาติที่สนามม้านางเลิ้ง เป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ได้คะแนนเป็นอันดับที่ 5 มาแล้ว เคยเข้าร่วมรัฐบาล เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข เป็น รัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เคยได้รับเลือกให้ เป็นนายกสมาคมข้าราชการพลเรือนแห่งประเทศไทยถึง 2

แต่ที่ทำให้ประชาชนคนไทยรู้จักกันทั่วประเทศ เห็นจะได้แก่รางวัลแม็กไซไซ ในปี พ.ศ. 2516 สาขาผู้นำชุมชน จากมูลนิธิรามอน แมกไซไซ ประเทศฟิลิปปินส์ ต่อมายังได้ รางวัลนักสาธารณสุขดีเด่นระหว่างประเทศจาก Western Consortium in Public Health ประเทศสหรัฐอเมริกา ในปีพ.ศ. 2529 เป็นเครื่องการันตีความสามารถและทุ่มเทให้กับงานชุมชนอย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด
วันนี้ชื่อของคุณหมอเงียบหายไปจากแวดวงการเมือง แต่ สำหรับวงการการปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นกำลังรู้จักคุณหมอเป็นอย่างดีกับบทบาท ของผู้ร่วมก่อตั้งสถาบันพัฒนาศักยภาพผู้นำท้องถิ่นร่วมกับคุณอุดร ตันติสุนทร ซึ่งได้อบรมและผลิตผู้นำท้องถิ่นคุณภาพออกมาแล้วหลายรุ่น

ข้อมูลจาก หนังสือพิมพ์ข่าว อปท

 
 
 

ประวัติ
ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. นพ. กระแส ชนะวงศ์
 
 
ประวัติส่วนตัว
ชื่อ ศาสตราจารย์ ดร.นายแพทย์กระแส ชนะวงศ์
วัน/เดือน/ปี เกิด วันที่ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๗๗
สถานภาพการสมรส สมรสกับแพทย์หญิงเพ็ญแข ชนะวงศ์ (ถึงแก่กรรม)
มีบุตร-ธิดา รวม 2 คน ประกอบด้วย

  1. ดร.กษม ชนะวงศ์
  2. นางกษมา ชนะวงศ์

ประวัติการศึกษา
ระดับ สถาบัน
ระดับปริญญาตรี แพทยศาสตร์บัณฑิต ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
ระดับปริญญาโท สาธารณสุขเขตร้อน มหาวิทยาลัยลอนดอน ประเทศอังกฤษ
ระดับปริญญาเอก สาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย ประเทศสหรัฐอเมริกา
ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขามนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยบาเกียว ประเทศฟิลิปปินส์
ปริญญาครุศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาครุศาสตร์ จากสถาบันราชภัฎมหาสารคาม

 
 
ตำแหน่งปัจจุบัน
- นายกสภาสถาบันเทคโนโลยีปัญญาภิวัฒน์
- นายกสภามหาวิทยาลัยนเรศวร
- นายกสมาคมไทยเพื่อส่งเสริมความเข้าใจระหว่างประเทศ
- ประธานมูลนิธิรักษ์ไทย (สมาชิกองค์การแคร์นานาชาติ)
- ประธานและผู้อำนวยการ ศูนย์เตรียมความพร้อมป้องกันภัยพิบัติแห่งเอเชีย (ADPC)
- ที่ปรึกษาระหว่างประเทศ ศูนย์ข้อมูลเมืองในเอเชีย ณ เมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น (AUICK-UNFPA)
- ที่ปรึกษาสมาคมความร่วมมือและพัฒนาเศรษฐกิจการค้ากับเอเชียอาคเนย์และเอเชียใต้แห่งมณฑลยูนนาน
- ผู้รับใบอนุญาตโรงเรียนกระแสพัฒนา วิทยาลัยเทคโนโลยีพลพณิชยการ วิทยาลัยบัณฑิตเอเชีย
และโรงเรียนเพชรบูรณ์การ์เด้นฮิลล์
 
 
ประวัติการทำงาน
พ.ศ. ๒๕๕๘ – คณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ
พ.ศ. ๒๕๔๕-๒๕๔๘ - ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี
พ.ศ. ๒๕๔๔ - รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
พ.ศ. ๒๕๓๘ - รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
พ.ศ. ๒๕๓๗ - รัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัย
พ.ศ. ๒๕๓๕-๒๕๔๖ - สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร ๒ สมัย
- ประธานกรรมาธิการการต่างประเทศ สภาผู้แทนราษฎร
พ.ศ. ๒๕๓๔ - รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ฝ่ายการสาธารณสุขและสวัสดิการทางสังคม
พ.ศ. ๒๕๓๒ - ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยขอนแก่น
พ.ศ. ๒๕๒๕ - ผู้อำนวยการ สถาบันฝึกอบรมและพัฒนาสาธารณสุขมูลฐานอาเซียนมหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. ๒๕๒๒ - หัวหน้าคณะผู้เชี่ยวชาญองค์การสหประชาชาติในด้านประชากรและการวางแผนครอบครัว
(UNFPA) ประจำประเทศบังคลาเทศ
พ.ศ. ๒๕๒๑ - รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข
พ.ศ. ๒๕๑๗-๒๕๒๐- สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น ๒ สมัย
พ.ศ. ๒๕๑๔ - ผู้อำนวยการศูนย์อนามัยแม่และเด็กชนบทที่ ๔๑ อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น
- ได้รับพระราชทานโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
พ.ศ. ๒๕๑๒ - นายแพทย์เอก เทศบาลตำบลเมืองพล อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น
พ.ศ. ๒๕๐๕ - นายแพทย์โท เทศบาลตำบลเมืองพล อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น
พ.ศ. ๒๕๐๔ - นายแพทย์ตรี เทศบาลตำบลเมืองพล อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น

 
 
อื่นๆ
- หัวหน้าพรรคการเมืองพลังใหม่
- นายกสมาคมข้าราชการพลเรือน ๒ สมัย
- ประธานกรรมาธิการการต่างประเทศ สภาผู้แทนราษฎร
- ประธานคณะกรรมการที่ปรึกษาผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครด้านการแพทย์ และการสาธารณสุข
- สมาชิกคณะกรรมการร่างกฎหมายรัฐธรรมนูญ
- อดีตนายกสภามหาวิทยาลัยนครพนม
 
 
รางวัลเกียรติยศ
พ.ศ. ๒๕๐๗ - รางวัลพนักงานเทศบาลดีเด่น จากสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย
พ.ศ. ๒๕๑๐ - รางวัลผู้มีผลงานดีเด่นจากแพทยสมาคมแห่งประเทศไทย
“ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อตรงโดยสม่ำเสมอ”
พ.ศ. ๒๕๑๔ - รางวัลข้าราชการดีเด่นจากกรมการแพทย์และอนามัยกระทรวงสาธารณสุข
พ.ศ. ๒๕๑๕ - รางวัลแพทย์ชนบทดีเด่น จากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
พ.ศ. ๒๕๑๖ - รางวัลรามอนแมกไซไซ สาขาผู้นำชุมชน จากประเทศฟิลิปปินส์
พ.ศ. ๒๕๒๙ - รางวัลนักสาธารณสุขดีเด่นระหว่างประเทศ (Ralph Sacks Prize) จาก Western Consortium in Public Health
พ.ศ. ๒๕๓๖ - รางวัลศิษย์เก่าดีเด่น จากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
พ.ศ. ๒๕๓๘ - รางวัลมหิดลทยากร จากสมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยมหิดล
พ.ศ. ๒๕๕๔ - ได้รับมอบตำแหน่งศาสตราภิธาน จาก มหาวิทยาลัยเมเซอิ ประเทศญี่ปุ่น
พ.ศ. ๒๕๕๕ - รางวัลนักพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ดีเด่นแห่งประเทศไทย จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
พ.ศ. ๒๕๕๗ - รางวัลนราธิป จากสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย
 
 
เครื่องราชอิสริยาภรณ์
พ.ศ. ๒๕๓๗ - เครื่องราชอิสริยาภรณ์มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก
- เครื่องราชอิสริยาภรณ์มหาวชิรมงกุฎ
พ.ศ. ๒๕๔๗ -เครื่องราชอิสริยาภรณ์ The Grand Cordon of the Order of the Rising Sun
ชั้นสูงสุดจากสมเด็จพระจักรพรรดิญี่ปุ่น
*************************************

สะออนคนขอนแก่น: